Trong mỗi Lễ Tốt nghiệp, những bài phát biểu không chỉ là lời chúc mừng hay tổng kết hành trình học tập, mà còn là nơi lưu giữ những cảm xúc chân thành nhất của một chặng đường đã qua. Đặc biệt, bài phát biểu của đại diện học viên tốt nghiệp luôn là khoảnh khắc được mong đợi, bởi đó là tiếng nói thay mặt cả một tập thể nhìn lại những nỗ lực, thử thách và những dấu ấn không thể nào quên trên hành trình học tập.
Tại Lễ Tốt nghiệp Thạc sĩ Chính sách công khóa MPP2026, chị Cao Thị Mỹ Hà, chuyên ngành Phân tích Chính sách, đã đại diện cho các tân thạc sĩ gửi tới quý vị đại biểu, giảng viên, gia đình và bạn bè những suy ngẫm, lòng biết ơn và niềm tin vào chặng đường phía trước. Xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của chị dưới đây.
***
Kính thưa các thầy cô, cán bộ nhà trường, các vị khách quý, cùng toàn thể những anh chị, người bạn đang có mặt trong hội trường này. Em là Mỹ Hà - học viên khóa MPP26 chuyên ngành Phân tích Chính sách. Hôm nay, em vinh dự được đại diện cho các học viên phát biểu tại Lễ tốt nghiệp Thạc sĩ Chính sách công khóa 2026 của trường.
Cách đây 18 tháng, cũng trong không gian này, khi tham dự Lễ khai giảng vào tháng 9/2024, chúng ta vẫn là những người xa lạ, đến từ những vùng miền, ngành nghề, hoàn cảnh khác nhau, cùng những trăn trở khác nhau. Nhưng em tin chắc rằng, khi ấy, tất cả mọi người đều có một kỳ vọng giống nhau khi bước chân vào ngôi trường này. Đó là chúng ta kỳ vọng rằng lợi ích của việc đi học ở FSPPM sẽ lớn hơn chi phí cơ hội bản thân phải đánh đổi để có mặt ở đây. Vì sao em lại biết chính xác điều này? Vì đây là đáp án của Bài tập 1 trong Môn Kinh tế Vi mô 1 về Các nguyên lý cơ bản của Kinh tế học và thầy Thanh đã hỏi rằng "Vì sao chi phí cơ hội của việc học tại FSPPM là cao, nhưng nhiều người vẫn quyết định theo học?" Em vừa mở Assignment để coi lại đáp án câu này.
Chi phí cơ hội, tư duy cận biên, hàng hóa công, thất bại thị trường, hay vô vàn những thuật ngữ khác là những thứ mà nhiều người trong chúng ta chưa từng biết hoặc nghe tới, trước khi vào học ở đây. Và hóa ra, đó chỉ là một phần những gì chúng ta đã thực sự học được ở ngôi trường này.
Một người chị giấu tên ở lớp em từng nói: Học ở Fulbright xong rồi, trở lại đi làm thấy không có deadline nào là mình không thể vượt qua được. Ở đây, chúng ta đã học được cách học, cách đi đến đích bằng việc bắt đầu và dũng cảm đối diện với những gì mình chưa biết. Chúng ta học cách đạt được mục tiêu trong điều kiện giới hạn nguồn lực, và cũng học cách giữ nhịp độ để đi qua được những ngày căng thẳng nhất. Cứ như vậy, chỉ cần bắt đầu, cố gắng từng bước nhỏ, khóc vài lần, chúng ta sẽ đi được từ lễ khai giảng cho đến lễ tốt nghiệp. Ngày hôm nay, chúng ta tự hào vì đã vượt qua được những giới hạn và trở thành những chiến binh lì lợm nhất, dũng cảm nhất trong hành trình này.
Khi tới đây, chúng ta cũng được bỏ lại tất cả những title, danh xưng hay chức vụ nghề nghiệp. Ta chỉ còn lại cái tên và từ đây, chúng ta học được cách lắng nghe, tôn trọng mọi trải nghiệm và quan điểm của nhau bất kể người đang đối thoại với mình là ai. Chúng ta thực sự đã có được một không gian trao đổi cởi mở và bình đẳng, thúc đẩy các thảo luận học thuật và thực tiễn một cách nghiêm túc với tâm thế học hỏi từ nhau.
Và cũng từ đây, chúng ta đã có cho mình những tình bạn đẹp. Những người đã động viên nhau đừng bỏ cuộc bằng cách gọi điện chỉ bài cho nhau lúc 2 giờ sáng, hỏi nhau còn thức không lúc 6 giờ, mua đồ ăn cứu đói cho nhau, cùng nhau đi dạo sau giờ học, rồi lại ngồi cày bài cho đến khi thư viện đóng cửa. Chúng ta đã thực sự vượt qua các thử thách bằng cách học cùng nhau, quan tâm, khích lệ, giúp đỡ và lo lắng cho nhau. Em tin rằng với nhiều người ngồi đây, đã rất lâu rồi chúng ta mới trở lại những ngày tháng được đi học như vậy. Cũng rất lâu rồi, chúng ta mới lại xây đắp những tình bạn đi lên từ những bài tập khó hay những trăn trở chung.
Dưới mái trường này, chúng ta đã học được những điều tốt đẹp và tử tế. Hơn cả những kiến thức, bài tập hay giá trị của một tấm bằng, có lẽ chính những trải nghiệm này mới là thứ đã định hình lại chúng ta.
Trong kỷ yếu của trường, có một câu hỏi mà nhà trường dành cho tụi em đó là: "Hành trình học ở FSPPM đã thay đổi anh chị thế nào?". Em xin chia sẻ phần trả lời của mình, vì tin rằng đây cũng là tâm tư của nhiều người bạn đang ngồi đây và đã có cùng một phần trải nghiệm như em ở dưới mái trường này:
"Tôi đã trưởng thành hơn, nhìn thấy được một phiên bản của chính mình chậm rãi hơn, kỹ lưỡng hơn, có những góc nhìn sắc bén hơn khi phân tích hay tư duy một vấn đề. Tôi học được từ thầy cô, bạn bè của mình những kiến thức mới, cách tư duy mới, được dạy về sự nỗ lực và kiên trì để theo đuổi đến cùng những gì mình đã bắt đầu. Hành trình ở FSPPM cũng giúp tôi hiểu được tri thức là tự do. Khi cố gắng tập trung vào bồi đắp kiến thức, đi qua những "vùng sương mù" của tư duy bằng cách đặt đúng câu hỏi, hay vượt qua được những giây phút nản lòng trên hành trình tìm kiếm câu trả lời, tôi thấy mình được lớn lên mỗi ngày với thật nhiều những tri thức mới. Chính lúc ấy, tôi thấy mình đủ đầy hơn. Và từ đây, tôi học được cách để sống khiêm nhường, bao dung và tử tế hơn chính là thực hành lòng biết ơn những gì mình đã học được, từ bất kỳ ai và bất kỳ điều gì."
Sau lễ tốt nghiệp này, chúng ta sẽ trở lại hoặc bắt đầu với hành trình sự nghiệp. Cùng những biến động không ngừng của thế giới, có một điều chắc chắn là không có gì chắc chắn cả. Nhắm mắt lại ngủ một giấc, sáng hôm sau tỉnh dậy, thế giới có thể đã đổi khác. Từ mùa Thu năm 2024 khi bắt đầu vào trường cho đến mùa Hè năm nay khi tốt nghiệp, chúng ta đã được chứng kiến, cảm nhận chính sách công đã tác động và có thể làm thay đổi thế giới xung quanh ta nhanh chóng như thế nào.
Nhưng ngay cả khi không đoán định được tương lai, chúng ta vẫn có lựa chọn là xác định tâm thế và giá trị cốt lõi của mình để không lung lay khi đối diện với những chuyển dịch và thách thức. FSPPM đã dạy chúng ta tư duy và sự kỷ luật, cùng tinh thần phụng sự giá trị công dựa trên hiểu biết, năng lực và sự chính trực. Ta cũng học được rằng hiểu biết và năng lực là thứ có thể bồi đắp, còn chính trực lại là lựa chọn dù không phải lúc nào lựa chọn này cũng là dễ dàng. Nên nếu đã chọn rồi, mong rằng chúng ta sẽ theo đuổi đến cùng, để kiến tạo và phụng sự, mang đến những điều tốt đẹp cho xã hội dù chúng ta làm việc ở bất kỳ lĩnh vực hay ngành nghề nào.
Ngày hôm nay, chúng ta ngồi lại đây với nhau, trong không gian này, để cùng nhau nhìn lại về một hành trình đã qua, chia vui với nhau trong thời khắc hiện tại, và cùng gửi đến nhau những lời chúc tốt đẹp nhất trên hành trình sắp tới. Vậy nên bây giờ, xin hãy quay qua nhìn bên trái và bên phải mình, để ghi nhớ những khuôn mặt bạn bè của mình trong ngày mà họ rạng rỡ nhất kể từ khi bước chân vào trường cho đến nay. Hãy gìn giữ những khoảnh khắc này, với những người đã có chung với ta những mảnh ký ức đáng nhớ và đáng giữ. Và cùng gửi đến nhau một lời cảm ơn: Cảm ơn người đã thức cùng tôi!
Trên hành trình này, chúng ta không quên cảm ơn gia đình, những người thân yêu, đồng nghiệp và bè bạn, vì đã bao dung cho những cuộc gọi nhỡ hay những tin nhắn vội vàng, để ta được dồn toàn tâm toàn ý mà nỗ lực. Em cũng xin thay mặt các tân thạc sĩ tốt nghiệp ngày hôm nay gửi lời tri ân sâu sắc nhất tới các thầy cô, cán bộ nhân viên của trường, những người đã dành thật nhiều tâm huyết để trao truyền kiến thức, lý tưởng và sự tử tế. Cảm ơn mọi người đã luôn kiên nhẫn với sự ngơ ngác của chúng em.
Ở đoạn kết, em xin được "lạm quyền" để chia sẻ riêng cảm xúc của mình. Em đã rất bối rối khi viết bài phát biểu này, vì không biết bắt đầu từ đâu và nên kết thúc thế nào. Hoặc là vì khi phải viết về những gì ta trân quý, mà lại còn là viết một lời tạm biệt, người ta thường bối rối. Em thực sự đã có một hành trình học tập đáng nhớ suốt một năm rưỡi qua, cùng những người bạn đáng quý và rất nhiều bài học giá trị về cách nghĩ, cách học, cách làm. Ngay cả khi đã trở lại với công việc, em cũng đã luôn có thể nhấc máy lên gọi điện trao đổi cùng bạn học khi gặp một câu hỏi khó. Những bài giảng ở FSPPM thực sự đã trở đi trở lại trong những thảo luận công việc của chúng em.
Được gặp gỡ, học tập và làm bạn với mọi người, em coi đây là ân huệ mà mình may mắn có được trong đời. Đến với lễ tốt nghiệp này, em vui vì mình đã hoàn thành xong một chặng đường, nhưng em cũng tiếc, vì biết rằng mình sẽ không bao giờ có thể quay trở lại những ngày tháng ấy nữa.
Khi em đang loay hoay để nghĩ thông điệp kết cho bài phát biểu này, một người bạn đã kể cho em rằng trong bài phát biểu hay nhất mà bạn từng nghe, người đại diện đã nói với các bạn của mình là khi tốt nghiệp rồi xin đừng quên nhau. Em mượn ý này để thay cho đoạn kết của mình. Mong rằng sau ngày hôm nay, ngay cả khi không còn gặp nhau nữa, vì khoảng cách hay vì sự bận rộn của cuộc sống thường ngày, chúng ta vẫn sẽ nhớ về nhau bằng những ký ức tốt đẹp nhất. Mong rằng trên đường đời, ngay cả trong những khi đang bận rộn, ngẩng mặt lên nhìn thấy nhau, chúng ta vẫn sẽ gọi tên và chào nhau thật to.
Sau cùng, xin chúc cho tất cả chúng ta, những tân Thạc sĩ Chính sách công của Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, một hành trình mới với thật nhiều nguồn năng lượng tươi sáng, cùng sức mạnh và sự kiên trì để nuôi dưỡng sự tò mò trên hành trình chinh phục tri thức. Chúc cho chúng ta sẽ luôn bền bỉ để đi được đến tận cùng những hoài bão và khát khao.
Em xin chân thành cảm ơn!
- Cao Thị Mỹ Hà - Chuyên ngành Phân tích Chính sách - Đại diện tập thể Khoá MPP2026
Những bài viết liên quan
