Các chuyên gia năng lượng, nhà hoạch định chính sách và đại diện doanh nghiệp đã tham dự hội thảo diễn ra ngày 14/4/2026 tại Đại học Fulbright Việt Nam, nhằm giới thiệu Hợp đồng mua bán khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) quốc tế mẫu (SPA) 2025 của AIEN, đồng thời cập nhật về tình hình năng lượng toàn cầu đang biến chuyển nhanh chóng.
Sự kiện do Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright (FSPPM) phối hợp cùng Hiệp hội các Nhà đàm phán Năng lượng Quốc tế (AIEN) tổ chức, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng và áp lực ngày càng lớn đối với các quốc gia như Việt Nam trong việc đảm bảo nguồn năng lượng ổn định, chi phí hợp lý và bền vững.
Phát biểu khai mạc, TS. Jonathan Pincus, Giám đốc FSPPM, nhấn mạnh vai trò của Fulbright như một trung tâm hàng đầu về giáo dục và nghiên cứu chính sách công tại Đông Nam Á, đặc biệt trong các vấn đề chuyển dịch năng lượng và chính sách tại Việt Nam. Ông đồng thời khẳng định tầm quan trọng của đối thoại đa bên trong việc giải quyết các thách thức năng lượng phức tạp, và chào đón AIEN như một đối tác lâu dài trong thúc đẩy trao đổi tri thức.

TS. Jonathan Pincus, Giám đốc FSPPM phát biểu khai mạc.
Giới thiệu về AIEN, ông Paul Greening, Giám đốc khu vực châu Á và Đối tác tại Jones Day, cho biết tổ chức này đóng vai trò toàn cầu trong việc hỗ trợ các hoạt động đàm phán năng lượng trên nhiều phương diện pháp lý, thương mại và kỹ thuật. Với gần 3.000 thành viên trên toàn thế giới, AIEN đã xây dựng uy tín thông qua việc phát triển các hợp đồng mẫu được sử dụng rộng rãi, góp phần chuẩn hóa các giao dịch phức tạp trong ngành năng lượng.

Ông Paul Greening, Giám đốc khu vực châu Á và Đối tác tại Jones Day giới thiệu về AIEN và Hợp đồng mẫu LNG SPA 2025.
Biến động và rủi ro gia tăng trên thị trường LNG toàn cầu
Từ góc độ thị trường toàn cầu, ông Phillip Solomon, Giám đốc điều hành lĩnh vực Năng lượng và Khí hậu BRG, đã chỉ ra những thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường LNG. Nguồn cung toàn cầu tăng nhanh, đạt khoảng 434 triệu tấn, với các dự án mở rộng lớn đến từ Hoa Kỳ và Qatar—hai quốc gia được dự báo sẽ định hình cung cầu và giá cả trong thập kỷ tới. Dù nguồn cung tăng mạnh có thể dẫn đến dư cung, nhu cầu vẫn duy trì ở mức cao, đặc biệt tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nơi tiếp tục là động lực chính của tiêu thụ LNG toàn cầu.

Ông Phillip Solomon, Giám đốc điều hành lĩnh vực Năng lượng và Khí hậu BRG trình bày về các biến động và rủi ro gia tăng trên thị trường LNG toàn cầu.
Ông Solomon cũng nhấn mạnh mức độ biến động ngày càng lớn của giá LNG, chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị như xung đột tại Ukraine hay căng thẳng ở Trung Đông. Những biến động này không chỉ ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng mà còn làm thay đổi cơ chế định giá, khi mối liên kết giữa giá khí và giá dầu có xu hướng tách rời và tái liên kết, tạo ra cả cơ hội lẫn tranh chấp trong đàm phán hợp đồng. Bên cạnh đó, rủi ro trong vận chuyển và hạ tầng cũng gia tăng, với các điểm nghẽn như eo biển Hormuz có thể ảnh hưởng đáng kể đến dòng chảy LNG toàn cầu.
Khung hợp đồng chuẩn cho giao dịch LNG hiện đại
Trong phần trình bày về Hợp đồng mẫu LNG SPA 2025, ông Paul Greening cho biết đây là kết quả của nhiều năm hợp tác giữa hơn 400 chuyên gia quốc tế, phản ánh trực tiếp sự gia tăng về mức độ phức tạp của thị trường LNG. Trong bối cảnh giao dịch LNG ngày càng linh hoạt và mang tính toàn cầu, một khung hợp đồng trung lập và có khả năng thích ứng đóng vai trò quan trọng trong việc rút ngắn thời gian đàm phán, quản lý rủi ro và đảm bảo tính khả thi tài chính cho các dự án quy mô lớn.
Hợp đồng được thiết kế như một điểm khởi đầu trung lập và chuẩn hóa, giúp giảm thời gian đàm phán và chi phí giao dịch. Cấu trúc của hợp đồng gồm 27 điều khoản, bao trùm các nội dung cốt lõi như giá, sản lượng, trách nhiệm pháp lý, bất khả kháng và phát thải khí nhà kính, đi kèm với hướng dẫn chi tiết và các công cụ hỗ trợ đàm phán. Các cơ chế thương mại quan trọng được đề cập bao gồm điều khoản "take-or-pay" nhằm đảm bảo nguồn thu cho dự án, các lựa chọn rà soát giá theo thời gian hoặc sự kiện, cùng với các quy định về linh hoạt sản lượng và điểm đến. Ông Greening cũng nhấn mạnh vai trò then chốt của điều khoản bất khả kháng trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, cũng như các nguyên tắc pháp lý theo luật Anh. Đồng thời, hợp đồng phản ánh những xu hướng mới như chuyển sang định giá theo khí, gia tăng vai trò của LNG trung hòa phát thải, và sự khác biệt giữa cấu trúc hợp đồng của Hoa Kỳ và các mô hình truyền thống.
Chiến lược năng lượng của Việt Nam và những thách thức chính sách
Ở góc nhìn Việt Nam, ông Lưu Hoàng Hà, Chủ tịch Nami Energy và Đại diện Việt Nam trong Ban điều hành AIEN Chapter khu vực Châu Á, đã phân tích chiến lược năng lượng chuyển dịch của quốc gia. Việt Nam đang điều chỉnh ưu tiên theo hướng tập trung vào an ninh năng lượng, phát triển bền vững và chuyển dịch từng bước. Tuy nhiên, quá trình này đối mặt với nhiều thách thức như cải cách thể chế chậm, công suất dự phòng hạn chế và khó khăn trong thu hút đầu tư tư nhân do lo ngại về tính khả thi tài chính của dự án.
Ông Hà nhấn mạnh nhu cầu hoàn thiện khung chính sách, nâng cao năng lực thể chế và cân bằng vai trò giữa doanh nghiệp nhà nước và khu vực tư nhân. Trong ngắn hạn, các giải pháp được đề xuất bao gồm thúc đẩy năng lượng tái tạo kết hợp lưu trữ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và tăng cường quản lý nhu cầu.

Ông Lưu Hoàng Hà, Chủ tịch Nami Energy và Đại diện Việt Nam trong Ban điều hành AIEN Chapter khu vực Châu Á chia sẻ về Chiến lược năng lượng của Việt Nam và những thách thức chính sách.
Sự kiện khép lại với phiên hỏi đáp do ông Lưu Hoàng Hà điều phối, với sự tham gia của các diễn giả, tiếp tục làm rõ cách các quốc gia và doanh nghiệp có thể ứng phó với những bất định của thị trường LNG. Một trong những nội dung trọng tâm là tầm quan trọng của đa dạng hóa nguồn cung, khi các diễn giả đồng thuận rằng việc phụ thuộc quá mức vào một nhà cung cấp duy nhất tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng kể. Các chuyên gia cũng thảo luận về sự phức tạp ngày càng gia tăng của các điều khoản rà soát giá, nhấn mạnh rằng dù cần thiết trong các hợp đồng dài hạn, những điều khoản này thường dẫn đến tranh chấp do khó đánh giá các biến động thị trường và yếu tố địa chính trị. Xu hướng là chuyển sang các chỉ số giá thị trường để hạn chế nhu cầu đàm phán lại hợp đồng.
Hội thảo đánh dấu lần đầu tiên AIEN giới thiệu Hợp đồng mẫu LNG SPA 2025 trên toàn cầu, mang đến cho các bên liên quan tại Việt Nam và khu vực những góc nhìn kịp thời về các khuôn khổ thị trường và hợp đồng đang định hình tương lai của ngành năng lượng thế giới.
Một số hình ảnh tại sự kiện:





- Uyên Vũ
Những bài viết liên quan
