Đã có hơn 20 năm điều hành doanh nghiệp, anh Lê Trần Quỳnh quyết định trở lại giảng đường và theo học Chương trình Thạc sĩ Chính sách công Fulbright. Điều đáng chú ý là khi nộp hồ sơ vào trường, anh không chuẩn bị bất kỳ một phương án dự phòng nào.
"Tôi không có một lựa chọn nào khác ngoài Fulbright cả."
Quyết định đó không phải là sự bốc đồng. Đằng sau quyết định dứt khoát ấy là một quá trình quan sát, tìm hiểu và suy ngẫm kéo dài.
"Tôi đã theo dõi các bài giảng, các trao đổi của các thầy cô trường Fulbright. Nhiều giảng viên của trường tham gia các hội đồng tư vấn chính sách của quốc gia, và tôi luôn quan tâm đến những phân tích, những đánh giá của các thầy cô về các vấn đề phát triển của Việt Nam.
Điều tôi nhận ra là chúng ta có thể học hỏi rất nhiều từ thế giới, nhưng quan trọng hơn là phải biết cách kết nối Việt Nam với thế giới và kết nối thế giới với Việt Nam. Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu rộng, tôi thấy những kiến thức và nội dung đào tạo của Fulbright cực kỳ phù hợp với những câu hỏi mà mình đang tìm kiếm lời giải.
Vì vậy, khi đã biết mình muốn gì, tôi chỉ tập trung vào điều đó và không mảy may suy nghĩ về một lựa chọn thứ hai.”
Khi kinh nghiệm là chưa đủ
Điều khiến anh quay lại trường học không phải vì thiếu kinh nghiệm. Ngược lại, chính kinh nghiệm khiến anh nhận ra rằng nếu chỉ có kinh nghiệm thôi là chưa đủ.
“Để có thể tồn tại, phát triển trong một môi trường luôn thay đổi, chúng ta cần khả năng thích ứng. Khi khởi nghiệp kinh doanh, doanh nghiệp của tôi rất nhỏ, chỉ có vài người. Khi đó, điều duy nhất tôi nghĩ đến là làm sao đáp ứng được nhu cầu của thị trường và thích nghi với hoàn cảnh.
Nhưng trong suốt quá trình làm doanh nghiệp, có một câu hỏi luôn khiến tôi trăn trở. Chúng ta chơi trên sân nhà, trong khi các công ty đa quốc gia có thể hiện diện ở bất cứ đâu trên thế giới, từ châu Á, châu Âu đến châu Phi. Họ đi đến đâu cũng có thể thiết lập hoạt động và cạnh tranh ở nhiều thị trường khác nhau.
Điều đó khiến tôi tự hỏi: Vậy doanh nghiệp Việt Nam thiết lập hoạt động trên sân nhà. Liệu chúng ta có đủ năng lực để cạnh tranh với họ trong cùng một thị trường không?
Đấy là những suy nghĩ và những trăn trở của tôi. Chính những câu hỏi đó đã thôi thúc tôi tiếp tục học tập.”
Điều làm nên khác biệt của Fulbright
“Điều Làm tôi ấn tượng nhất không chỉ là khối lượng kiến thức, mà là sự trăn trở của thầy cô đối với đất nước.
Qua từng bài giảng, qua từng cuộc trò chuyện, tôi cảm nhận rất rõ sự quan tâm của họ đối với các vấn đề thời cuộc, đối với nền kinh tế và tương lai phát triển của Việt Nam. Đó là điều để lại trong tôi nhiều suy nghĩ.
Có lẽ, chính vì thế mà tôi lựa chọn Fulbright thay vì một chương trình ở nước ngoài.
Tôi sinh ra và lớn lên ở Việt Nam. Dù sau này có làm việc ở bất kỳ đâu trên thế giới, tôi vẫn là người Việt Nam. Trong tôi luôn mong muốn được nhìn thấy đất nước phát triển, nhìn thấy các doanh nghiệp Việt Nam và những người bạn của mình phát triển và thành công trên chính quê hương mình. Không có gì mong mỏi hơn điều đó.”
Điều anh đánh giá cao là các môn học tại Fulbright luôn bắt đầu từ bối cảnh của Việt Nam.
“Tôi vẫn nhớ bài học đầu tiên về quy hoạch cảng Cái Mép - Thị Vải và khu vực cảng Sài Gòn. Trong quá trình giảng dạy, các thầy cô luôn cho thấy rằng muốn xây dựng một chính sách phù hợp thì chúng ta phải vận dụng trên cơ sở hiểu biết về văn hóa, lịch sử, thể chế, bối cảnh chính trị và điều kiện tự nhiên của Việt Nam. Chúng ta phải điều chỉnh để phù hợp với Việt Nam chứ không thể đơn giản mang nguyên một mô hình từ một quốc gia khác về rồi sao chép và áp dụng.
Với tôi, những môn học và các bài giảng đó không chỉ đơn thuần là truyền tải kiến thức. Chúng còn thể hiện một khát vọng chuyển hóa những thách thức thành cơ hội. Có lẽ vì vậy nên các thầy cô luôn nhìn mọi việc bằng một lăng kính tích cực, bởi sẽ không có một “cây đũa thần” nào có thể giải quyết được mọi khó khăn. Chúng ta phải từng bước tháo gỡ từng vấn đề để tìm ra những giải pháp đưa đất nước phát triển.”
Khi kiến thức trở thành phương pháp tư duy
“Sau hơn nửa chặng đường học tập tại Fulbright, điều thay đổi lớn nhất đối với tôi là cách tư duy và ra quyết định.
Mới đây, tôi vừa có một buổi chia sẻ với các bạn đồng nghiệp trong công ty về cách mà mình áp dụng những kiến thức đã học. Chẳng hạn, khi sử dụng số liệu và dữ liệu, điều đầu tiên là phải kiểm chứng dữ liệu. Sau đó mới phân tích những gì mà dữ liệu phản ánh, rồi từ kết quả đó mình điều chỉnh và đưa ra quyết định phù hợp.
Đối với tôi, phương pháp, cách thức học và cách thiết kế môn học của Fulbright đã giúp tôi nhìn một vấn đề dưới nhiều khung phân tích và nhiều lăng kính khác nhau. Nhờ vậy, tôi sắp xếp vấn đề một cách có hệ thống hơn.
Trước đây, cùng một vấn đề nhưng mỗi người sẽ giải quyết theo kinh nghiệm riêng, dẫn đến nhiều cách nhìn khác nhau và đôi khi khá rối. Còn khi áp dụng các phương pháp, công cụ phân tích và cách tiếp cận đã học, tôi thấy mọi thứ trở nên rõ ràng hơn rất nhiều. Điều đó giúp tìm ra giải pháp phù hợp hơn, và quan trọng hơn là đưa ra quyết định vào đúng thời điểm cần thiết.”
Sau vài năm đi làm, bạn sẽ nhận ra những khoảng trống về kiến thức
“Tôi nghĩ, một cách rất chân thành, đây là chương trình đặc biệt phù hợp với những người đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam, nhất là trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.
Nếu nói cụ thể hơn, tôi nghĩ chương trình rất phù hợp với những người đã có từ hai đến năm năm kinh nghiệm làm việc, hoặc nhiều hơn.
Sau một thời gian đi làm, bạn sẽ bắt đầu nhận ra khoảng cách giữa thực tế và những kiến thức đã học. Bạn sẽ có những câu hỏi mà trước đây chưa từng đặt ra, hoặc chưa tìm được câu trả lời thỏa đáng. Đây là thời điểm rất phù hợp để quay trở lại học tập.”
Về lời khuyên dành cho những người đang phân vân lựa chọn chương trình, anh chỉ chia sẻ một điều rất ngắn.
"Sẽ không có bí quyết gì đâu. Chỉ đơn giản là bạn có thực sự muốn tham gia chương trình này hay không. Bởi một khi câu trả lời là “có”, mỗi người sẽ tự tìm được cách để bắt đầu hành trình của mình.”
- Uyên Vũ tổng hợp
Những bài viết liên quan
